fbpx

Język śląski językiem regionalnym

(…) język śląski jest żywy, rozwija się, współtworzy o współczesną kulturę, nie można o nim zapomnieć (…) to jest żywy język, język, którym posługuje się bardzo wiele osób…

Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego przypominamy jako Nowoczesna złożoną przez nas ustawę o uznaniu języka śląskiego za język regionalny.

Zaczynając pracę nad ustawą, rozpoczęliśmy debatę o tym, dlaczego język jest ważny. Nie chcieliśmy rozmawiać tylko o tym, jakie nosi cechy języka, jakie gwary, jakie etnolektu; tylko o tym czym jest dla Ślązaków? Jak buduje ich tożsamość? Czym jest współczesna śląskość? Także śląskość mojego pokolenia, czyli tych roczników 1980+.

Po raz kolejny upominamy się o języki, które nie mają państwowego wsparcia – o śląski i wilamowski. Ustawy, które miały tym językom nadać status języka regionalnego, utknęły w “zamrażarce”. Dlatego zaapelowaliśmy do Marszałka Sejmu i Premiera o ich “odmrożenie”❗

#SzafnymyTO

Język śląski językiem regionalnym. Apelujemy do Marszałka Sejmu o wyciągnie projektu ustawy z sejmowej zamrażarki❗️#szafnymyTO #zrobimyTO

Opublikowany przez Nowoczesna Czwartek, 21 lutego 2019

Z ostatniego spisu powszechnego wynika wprost – ponad pół miliona obywateli i obywatelek RP posługuje się językiem śląskim. To żywy język, używany codziennie w domach, szkole. W języku śląskim powstają książki, sztuki teatralne, piosenki. Uznanie języka śląskiego to decyzja polityczna, jasne pokazanie, że chcemy Polski wielokulturowej, różnorodnej, która szanuje nasze tożsamości – mówi Monika Rosa posłanka Nowoczesnej ze Śląska.

Czym jest język regionalny?

Za język regionalny, zgodnie z Europejską Kartą Języków Regionalnych lub Mniejszościowych, uważa się język, który:

– jest tradycyjnie używany na terytorium danego państwa przez jego obywateli, którzy stanowią grupę liczebnie mniejszą od reszty ludności tego państwa;

– różni się od oficjalnego języka tego państwa; nie obejmuje to ani dialektów oficjalnego języka państwa, ani języków migrantów.

Obecnie w Sejmie złożone są dwa projekty ustaw – projekt ustawy złożony przez Nowoczesną, który ma na celu nadanie statusu języka regionalnego etnolektowi śląskiemu, który zostałby dopisany obok języka kaszubskiego w art. 19 pkt. 2 ustawy. W marcu 2018 r Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych złożyła analogiczny projekt dla języka wilamowskiego.

Dlaczego języki regionalne są ważne?

Języki mniejsze są dobrem kulturowym Polski. Ich zanikanie doprowadzi do zubożenia Polski. Naukowcy twierdzą, że wszystkie języki mniejszościowe w Polsce są zagrożone. Najbardziej te, które nie są pod prawną ochroną. Język śląski i wilamowski zanikną najprawdopodobniej do końca tego stulecia. Nie ma więc czasu na zamiatanie tematu pod dywan. Pora wziąć polityczną odpowiedzialność za przyszłość tych języków. Języki regionalne to wartość, którą należy pielęgnować i docenić zaangażowanie i zabieg obywatelek i obywateli polskich o ich uznanie – dodaje Monika Rosa.

Autorytety popierają język regionalny

Język śląski to jeden z najważniejszych elementów śląskiej tożsamości. Za uznaniem etnolektu śląskiego za język regionalny przemawiają argumenty społeczne i językoznawcze, postulat ten popierają liczni naukowcy(m.in. prof. dr hab. Bogusław Wyderka, prof. dr hab. Jolanta Tambor, dr Artur Czesak, dr hab. Maria Szmeja, dr hab. Tomasz Wicherkiewicz, dr hab. prof UŚ Zbigniew Kadłubek). – Język śląski to dziś zaskakujący fenomen – lingwistyczny, społeczny, humanistyczny. Nie sposób wymienić wszystkich inicjatyw, które podejmują twórcy i animatorzy. Wszystko to dzieje się bez wsparcia państwa. Pora docenić ten trud. Dbałość o dobrostan kulturowy swojego regionu to piękna obywatelska cnota– mówi Marcin Musiał, Ślązak, członek Nowoczesnej, współautor ustawy o języku śląskim.

Przez lata bez wsparcia państwa podejmowane były liczne działania i inicjatywy, nie sposób nie wspomnieć o zaangażowaniu np. Ruchu Autonomii Śląska, Związku Górnośląskiego, wydawnictwa Silesia Progress, tłumacza Grzegorza Kulika, posła Marka Plury, prof. Zbigniewa Kadłubka i wielu innych osób i organizacji. Projekty ustaw składane w poprzednich kadencjach sejmu utykały w komisjach. Złożony przed rokiem projekt Nowoczesnej został zatrzymany w tzw. sejmowe zamrażarce. Autorzy listy apelują o rozpoczęcie prac nad projektem ustawy. UNESCO ogłosiło 2019 rokiem języków rdzennych. To dobra okazja, by pochylić się nad śląskim i wilamowskim – dodają Rosa i Musiał.

Źródło: https://nowoczesna.org/czy-slaski-zostanie-jezykiem-regionalnym-nowoczesna-apeluje-do-marszalka-i-premiera/


Pamiętajmy też, że różnorodność jest siłą Polski❗️

Język śląski językiem regionalnym. Ustawa .N już rok leży w sejmowej zamrażarce❗️

Opublikowany przez Monika Rosa Czwartek, 21 lutego 2019

Złożone pismo do Marszałka Sejmu